Owczarek collie – historia, wygląd, opis charakteru

Pochodzenie i historia rasy

Owczarek collie to rasa bardzo stara. Znana jest w swojej ojczyźnie od czasów średniowiecznych. Jej przodkami miały być mieszańce miejscowych psów pasterskich z psami, które przywędrowały do Szkocji wraz z Rzymianami na początku naszej ery. Mieszańce te były nazywane coally, które to określenie pochodzi od angielskiej nazwy węgla – coal i oznacza „czarny”. Według innych źródeł colley to rasa hodowanych w Szkocji owiec, odznaczających się czarnymi głowami, a psy te strzegły pasących się stad, stąd ich nazwa.

W XIX wieku Szkocja stała się potentatem w hodowli owiec. W tym czasie coraz częściej trafiały tam psy sprowadzane z Irlandii – również pochodzące od psów starożytnych Rzymian. Jednocześnie rewolucja przemysłowa, która rozpoczęła się w XVIII wieku, skutkowała dynamicznym rozwojem gospodarki na Wyspach Brytyjskich. Powstała kolej żelazna, rozbudował się przemysł stoczniowy. Ludność Anglii i Szkocji migrowała w poszukiwaniu pracy. Towarzyszyły jej zwierzęta, w tym oczywiście psy, które w niezbyt kontrolowany sposób mieszały się – angielskie ze szkockimi. W rezultacie powstały dwie odmiany inteligentnych psów z rozwiniętym instynktem pasterskim: trójkolorowy (highland collie) oraz w innych umaszczeniach – czarny, biały, śniady – mający umaszczenie podobne do tego, jakie ma wyżeł vizsla szorstkowłosy (lowland collie).

W II połowie XIX wieku nastała moda na wystawy psów. Pojawiły się na nich oczywiście także collie. Początkowo jako jedna rasa i tak też były rejestrowane w księgach Kennel Clubu. Pod numerem 1 został zarejestrowany samiec o umaszczeniu tricolor i imieniu Glen (1866). Pięć lat później, w roku 1871, dokonano podziału na dwie rasy – collie krótkowłosy i collie długowłosy.

Przełom w eksterierze rasy nastąpił, kiedy za sprawą dworu królowej Wiktorii (wielkiej miłośniczki collie) skrzyżowano owczarka collie z borzojami, przybyłymi na Wyspy Brytyjskie jako dar cara Rosji. Właśnie wtedy uformowała się charakterystyczna, klinowata głowa, jaką mają współczesne owczarki szkockie. Ówczesnym ideałem rasy był śniady pies imieniem Old Cockie. Skojarzony z suką Old Mec, dał udane potomstwo, a w nim słynną sukę Maud, która stała się matką wielu późniejszych zwycięzców wystaw.

Obecnie obowiązujące wzorce owczarka szkockiego długowłosego (collie rough, nr FCI 156) i krótkowłosego (collie smooth, nr FCI 296) obowiązują od 1987 roku. Owczarki szkockie nie są objęte obowiązkiem pracy.

Jak wygląda owczarek szkocki collie – opis wzorca dwóch ras

Są to dwa odrębne wzorce, a nie, jak w przypadku wielu innych ras, jeden z uwzględnieniem różnych odmian szaty. Dlatego przedstawimy poszczególne cechy obu ras w formie porównawczej.

Opis wzorca dwóch ras

Cecha

Owczarek szkocki długowłosy (collie rough)

Owczarek szkocki krótkowłosy (collie smooth)

Głowa

Bardzo ważna w ocenie; musi być proporcjonalna do wielkości psa. Oglądana z przodu i z boku ma kształt tępego klina i czysty obrys. Mózgoczaszka płaska. Głowa zwęża się stopniowo od uszu aż do końca czarnego nosa. Policzki nie powinny być widoczne, a kufa spiczasta. Przy oglądaniu z boku górne linie czaszki i kufy są proste, równoległe i jednakowej długości; rozdziela je niewielki, ale widoczny stop. Punkt środkowy pomiędzy wewnętrznymi kącikami oczu powinien wypadać dokładnie w połowie długości głowy. Kufa tępo zakończona, na końcu zaokrąglona, ale nie kanciasta, żuchwa mocna, ale subtelnie zarysowana. Głębokość czaszki od brwi do spodniej krawędzi żuchwy nie może być zbyt duża. Nos zawsze czarny.

Istotne znaczenie ma jej wielkość, która musi być proporcjonalna do budowy psa. Czaszka psa powinna być płaska, średniej szerokości zwężająca się stopniowo ku oczom. Linie grzbietowe czaszki i kufy są równoległe z nieznacznie zaznaczonym, ale wyraźnym stopem, który powinien dzielić głowę na dwie równe części. Centrum stopu znajduje się między wewnętrznymi kącikami oczu. Nos, bez względu na umaszczenie psa, powinien być zawsze czarny.

Oczy

Bardzo ważna cecha, decydują o prawidłowym, subtelnym wyrazie. Średniej wielkości, nigdy nie bardzo małe, ustawione lekko skośnie, kształtu migdała i ciemne, jedynie u psów maści niebieskiej marmurkowej oczy (jedno, dwa lub częściowo) są często niebieskie lub niebiesko znaczone. Wyraz inteligentny, przy nasłuchiwaniu wyraźnie ożywiony.

Oczy są bardzo istotną cechą u collie. Nadają psu wyraz inteligencji. Są średniej wielkości, ukośnie osadzone o migdałowym kształcie i ciemnobrązowym kolorze. U psów o umaszczeniu marmurkowym oczy (jedno, oba lub tylko część tęczówki) mogą być niebieskie.

Uszy

Małe, osadzone ani zbyt blisko siebie na wierzchołku głowy, ani zbyt szeroko. W spoczynku odrzucone do tyłu, przy pobudzeniu nastawione i częściowo załamane - końce uszu (mniej więcej jedna trzecia całej długości) skierowane do przodu i naturalnie opadające poniżej krawędzi załamania.

Uszy są średniej wielkości, szersze u nasady i zwężające się ku górze. Osadzone niezbyt blisko siebie, ani z boku głowy. Gdy pies się czymś zainteresuje, uszy kierowane są do przodu i załamane na 2/3 wysokości.

Uzębienie

Zęby duże, szczęki mocne, zgryz nożycowy z pełnym kontaktem wszystkich siekaczy.

 Zęby duże o zgryzie nożycowym. Niewielki odstęp między górnymi i dolnymi siekaczami nie jest wadą.

Ogon

Długi, zakończeniem kostnym sięga przynajmniej stawu skokowego. W spokoju noszony nisko, z końcem lekko zawiniętym do góry. Przy pobudzeniu może być wzniesiony, ale nigdy powyżej grzbietu.

Ogon collie jest długi, ostatnim kręgiem powinien sięgać co najmniej stawu skokowego. W stanie spokojnym ogon jest opuszczony do dołu z lekko uniesionym końcem. Podczas ruchu może być noszony wyżej, jednak nigdy ponad linią grzbietu.

Ruch

Bardzo charakterystyczny. Dobrze zbudowany pies nigdy nie ma luźnych łokci, ale przednie łapy są w ruchu wyraźnie zbieżne. Wysokie podnoszenie przednich kończyn, krzyżowanie lub tocząca akcja przodu  są w najwyższym stopniu niepożądane. Akcja tyłu swobodna, dynamiczna, dająca mocny napęd, śródstopia, oglądane z tyłu, poruszają się równolegle i niezbyt wąsko. Pożądany dość długi wykrok, a ruch powinien być lekki i nie zdradzać wysiłku.

Ruch jest charakterystyczny dla rasy. W szybkim kłusie kończyny przednie poruszają się po jednej linii, jednak nie mogą się krzyżować. Krok collie jest wydajny, lekki, o dużym wykroku i sprawia wrażenie, że nie wymaga wysiłku.

Szata

Bardzo gęsta, nie zmienia linii sylwetki. Włos okrywowy prosty i szorstki w dotyku, podszerstek miękki i tak gęsty, że nie sposób zobaczyć skóry. Obfita grzywa i kołnierz, włos na głowie krótki i gładki, tak samo na końcach uszu, które u podstawy są owłosione mocniej. Na przednich nogach wyraźne frędzle, na tylnych obfite portki, ale poniżej stawu skokowego włos krótki i gładki. Obficie owłosiony ogon.

Sierść collie krótkowłosego jest krótka i przylegająca. Włos okrywowy jest szorstki w dotyku, podszerstek jest bardzo gęsty.

Umaszczenie

Uznane są trzy umaszczenia: śniade z białym, trójbarwne (tricolor) i niebieskie marmurkowe (blue merle).
Śniade: Rozmaite odcienie od jasnozłotego do mahoniowego, także z czarnym nalotem. Barwa kremowa i jasnosłomkowa w najwyższym stopniu niepożądane.
Trójbarwne: Czarne z intensywnym podpalaniem na głowie i nogach. Rdzawy nalot na czerni w najwyższym stopniu niepożądany.
Niebieskie marmurkowe: Tło srebrzysto-niebieskie, w czystym odcieniu, na nim czarne plamki i łatki. Pożądane intensywne podpalanie, ale jego brak nie stanowi wady. Rozległe czarne łaty, szare tło czy rdzawe naloty na włosie okrywowym lub podszerstku w najwyższym stopniu niepożądane.
Białe znaczenia: Przy każdym z tych umaszczeń powinny występować mniej lub bardziej rozległe białe znaczenia. Szczególnie pożądane są: pełny lub częściowy biały kołnierz, skarpetki i biały koniec ogona. Na głowie występować może biała strzałka różnej długości.

Collie może być umaszczony w trojaki sposób:
1) maść śniada: wszelkie odcienie od jasnozłocistego do ciemnomahoniowego lub śniada przyciemniona. Kolor słomkowy lub kremowy jest wadą.
2) maść tricolor:  podstawowy kolor czarny i jaskrawym odcieniu na kończynach i na głowie. Odcień rudawy na włosach okrywowych jest niedopuszczalny.
3) maść marmurkowa: o przewadze koloru niebieskopopielatego nakrapianego i marmurkowanego czerwienią. Pierwszeństwo ma maść z jaskrawym, czerwonorudym podpalaniem, lecz jego brak nie stanowi wady. Nie są dopuszczalne duże czarne łaty, kolor łupkowy lub odcień rudawy w owłosieniu okrywowym albo podszyciu.
We wszystkich wyżej wymienionych maściach mogą występować w większym lub mniejszym stopniu białe oznaczenia na kołnierzu (całym lub jego części), na kończynach i palcach oraz na końcu ogona. Może również wystąpić biała strzałka na grzbiecie nosa i na głowie.

Wzrost

Wysokość w kłębie 56-61 cm dla psa, 51-56 cm dla suki.

Wysokość w kłębie psa 56 - 61 cm, suki 51 - 56 cm; ciężar psa 20,5 - 29,5 kg, suki 18 - 25 kg.

Wady

Wszystkie odstępstwa od tego, co podano powyżej, powinny być traktowane jako wady, powodujące odpowiednie obniżenie oceny.

Długość głowy nieproporcjonalna w stosunku do tułowia, czaszka z ukośnie ściętą kością ciemieniową lub głowa o złych proporcjach stanowią wadę dyskwalifikującą. Ponadto wadliwa jest głowa wąska i długa, o kopulastej czaszce, zbyt wydatnych policzkach, o wklęsłym grzbiecie nosa. Niepożądany również jest brak stopu. Często spotyka się psy o wąskiej i słabej żuchwie, z tyło- i przodozgryzem oraz z brakami w uzębieniu. Egzemplarze takie nie powinny być dopuszczane do rozrodu. Oczy okrągłe lub szkliste również stanowią poważną wadę. Uszy zbyt szeroko i zbyt nisko osadzone oraz przede wszystkim stojące powinny być eliminowane z hodowli. Tułów nie może być ani krótki ani przysadzisty. Grzbiet nie może być ani karpiowaty ani łękowaty (wygięty do dołu). Klatka piersiowa powinna stanowić połowę wysokości psa i sięgać przynajmniej do łokcia. Kończyny źle kątowane, o stromych łopatkach i zbyt rozwartym kącie w stawie kolanowym, odstające łokcie, krzywe przednie łapy, ich iksowa postawa, krowia postawa tylnych nóg lub mało wygięte w stawie skokowym, duże łapy o luźnych palcach, "zajęcze łapy", długie i miękkie śródręcza to również często spotykane wady u collie. Wszystkie wady kończyn źle wpływają na ruch collie, co u psa mającego spełniać funkcje użytkowe powinno być skutecznie eliminowane. Często spotyka się ogon krótki, zakrzywiony lub noszony powyżej linii grzbietu.

Polecane karmy i akcesoria dla psów - sprawdź ceny!

Owczarek collie o długiej sierści na śniegu, a także opis rasy, jej usposobienie, wymagania oraz porady dla właścicieli
Piękny owczarek collie, pies o bardzo eleganckim wyglądzie, miłym usposobieniu, którego wymagania nie są duże

U obu ras samce powinny mieć obydwa jądra całkowicie, prawidłowo rozwinięte i znajdujące się w mosznie.

Jak więc widać, mimo wielu podobieństw istnieją także różnice pomiędzy obiema rasami. Bardziej znane są owczarki szkockie długowłose i trzeba przyznać, że krótkowłose nie dorównują im efektownością, która jest zasługą pięknej, długiej i gęstej szaty. Obie rasy mogą mieć takie same umaszczenia, przy czym interesujący jest tricolor. Nie jest to takie rozłożenie barw, jak np. u epagneul breton. O ile epagneul breton ma podstawowy kolor biały, o tyle collie tricolor to w zasadzie czarny podpalany z białymi znaczeniami (nieco podobne rozłożenie kolorów do berneńczyka). Najbardziej poszukiwane są szczeniaki śniade (nieco ciemniejsze i bardziej wpadające w żółć niż np. wyżeł vizsla szorstkowłosy) jako najbardziej lubiane na wystawach przez sędziów, choć również szczeniaki marmurkowe cieszą się popytem. A może zainteresuje cię także ten artykuł na temat border collie?

Collie – charakter, pielęgnacja, żywienie, zdrowie

Psychika i charakter owczarka collie

Owczarek collie to pies pasterski, a obie rasy mają podobne usposobienie. Są to psy bardzo żywe i wesołe, wyjątkowo inteligentne, uwielbiające wykonywać polecenia opiekuna. Każdy pies pasterski jest pojętny i łatwo się uczy, a owczarek collie nie jest tu wyjątkiem. Rasa ta wymaga dość wiele ruchu, nie wystarczy spacer dla załatwienia potrzeb. Raz dziennie trzeba owczarkowi szkockiemu zapewnić możliwość wybiegania się. Oczywiście robić to należy w miejscach, gdzie psy są bezpieczne, a ich obecność nie przeszkadza innym ludziom.

Collie jest idealnym psem do sportu. Doskonale nadaje się do agility, frisbee, dog dance, flyball i obedience. Długowłosy collie pięknie wygląda w pełnym biegu, aczkolwiek do sportu preferowane są – z oczywistych powodów – psy krótkowłose, podobnie jak border collie. O ile jednak border collie w obu odmianach włosa stanowi jedną rasę i można długowłose kojarzyć z krótkowłosymi, to u owczarka szkockiego nie jest to możliwe.

Collie jest świetnym kompanem dla dzieci i innych zwierząt domowych. Jest bardzo przyjaźnie nastawiony do wszystkich, co uniemożliwia pełnienie przez niego roli stróża. Owczarki szkockie bardzo przywiązują się do swojej rodziny, są wyjątkowymi pieszczochami, domagają się przytulania i drapania, potrafią bez pardonu wpakować się w nocy opiekunowi do łóżka. Natomiast w razie zagrożenia nie zawahają się go obronić, również z narażeniem życia.

Z uwagi na potrzebę ciągłego kontaktu z człowiekiem collie nie nadaje się do trzymania w kojcu (kennelu). Powinien mieszkać w domu, a jego opiekunowie nie mogą być osobami nerwowymi i głośnymi – są to psy bardzo wrażliwe.

Owczarek collie – pielęgnacja, zdrowie i żywienie

Pielęgnacja collie krótkowłosego nie nastręcza trudności. Jedynie w okresie linienia trzeba wyczesywać gęsty podszerstek, aby nie uległ sfilcowaniu. Nieco bardziej kłopotliwa jest pielęgnacja szaty collie długowłosego, który wymaga systematycznego szczotkowania, a podczas linienia – codziennego. Psy wystawowe powinny też być odpowiednio przygotowywane przez doświadczonego groomera.

Choroby trapiące collie to przede wszystkim oczne, zwłaszcza CEA (collie eye anomaly) – anomalia oczu collie. Jest to choroba dziedziczna, polegająca na niedorozwoju błony odblaskowej i niedopigmentowaniu naczyniówki i siatkówki, wskutek czego mają one kruche naczynia krwionośne. CEA dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny. Choroby nie leczy się, a osobniki nią dotknięte eliminuje się z hodowli. Choroba nie ma wpływu na długość życia, choć z wiekiem pies traci wzrok. Osobnikom przed dopuszczeniem do rozrodu hodowcy wykonują badania genetyczne.

Innymi, rzadszymi schorzeniami, jakie mogą dotknąć collie, są:

  • Bielactwo
  • Toczeń skórny krążkowy
  • Wrzodziejące idiopatyczne zapalenie skóry collie i sheltie
  • Dysplazja stawów biodrowych.

Owczarek collie nie jest wymagający pod względem żywienia. Można mu podawać suchą karmę lub posiłki przyrządzane w domu, które jednak należy suplementować. Psom sportowym podaje się karmę dla psów aktywnych. Cena dobrej karmy nie jest niska, ale warto w nią zainwestować dla zdrowia psa. Dobre odżywianie bezpośrednio wpływa na długość życia psa, która wynosi średnio około 12 lat. Cena szczeniaka collie to około 4 – 6 tys. zł.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 98,1% czytelników artykuł okazał się być pomocny