Charakterystyka rasy – pochodzenie, opis wyglądu, usposobienie

Owczarek biały szwajcarski – rys historyczny

Po pojawieniu się w USA i Kanadzie owczarków niemieckich z Europy rozpoczęto ich hodowlę. Niebawem w miotach zaczęły przychodzić na świat białe szczenięta. W Europie białe umaszczenie owczarka niemieckiego nie było i nie jest uznawane, natomiast Amerykanie i Kanadyjczycy zaczęli je selekcjonować i kojarzyć w obrębie białej populacji. Wkrótce pogłowie białej odmiany zwiększyło się na tyle, że zostało uznane za odrębną rasę.  Do dziś jest ona znana za oceanem jako biały owczarek niemiecki lub po prostu owczarek biały.

W połowie lat 60. XX wieku do Europy sprowadzono białe owczarki niemieckie, uznawane przez organizacje kynologiczne w Kanadzie i USA. Rasę wstępnie nazwano „owczarek amerykański”. Dalszej jej hodowli podjęli się Szwajcarzy i w roku 1991 rasa została zarejestrowana w tym kraju pod nazwą biały owczarek szwajcarski. Została ona uznana przez FCI jako odrębna rasa wstępnie w 2002, a ostatecznie w 2011 roku. O uznanie wystąpiła szwajcarska organizacja kynologiczna, dlatego nazwa biały owczarek szwajcarski jest oficjalną nazwą rasy w FCI.

Sytuacja wywołała pewne zamieszanie, bowiem mimo że Amerykański Klub Kynologiczny (American Kennel Club – AKC) i FCI uznają nawzajem swoje rodowody, to z uwagi na inną nazwę tej rasy na drugiej półkuli FCI nie chce rejestrować importowanych stamtąd psów. Wszystkie kluby rasy uznane przez FCI skupiają się w Międzynarodowym Związku Białego Owczarka Szwajcarskiego (FBBSI). Jest to elitarne stowarzyszenie, którego członkiem może zostać jedynie hodowca, spełniający szereg rygorystycznych warunków. W Polsce istnieje kilka hodowli tej rasy. Są one zarejestrowane w Związku Kynologicznym w Polsce, a tym samym w FCI, jednak nie wszystkie należą do FBBSI. U nas rasa jest obecna od 2003 roku, więc hodowle te są stosunkowo młode.

Pochodzenie od owczarka niemieckiego i podobieństwo do niego pod względem pokroju spowodowały, że laicy zaczęli używać w stosunku do „szwajcara” nazwy „biały wilczur”. Jest to oczywiście nazwa błędna, podobnie jak „wilczur” czy wręcz „wilk” w stosunku do owczarka niemieckiego. Rasy te nie pochodzą od wilka i nie mają z nim nic wspólnego.

Podobnie niewłaściwa jest nazwa „owczarek syberyjski”, której używają osoby nierozróżniające ras. Być może kojarzą białe umaszczenie „szwajcara” z syberyjską zimą, choć nie tylko rasa ta nie ma żadnych powiązań z Syberią, ale również nie istnieje rasa „owczarek syberyjski”. A może zainteresuje cię także ten artykuł o cenach owczarka szwajcarskiego?

Opis wyglądu, usposobienie i charakter „szwajcara”

Owczarek biały szwajcarski jest to pies średniej wielkości, mocny i dobrze umięśniony, o wydłużonej, eleganckiej sylwetce i średnio mocnej kości. Głowa w wyrazie podobna do owczarka niemieckiego. Oczy średniej wielkości, nieco skośne, o migdałowym kształcie, ciemnobrązowe – podobne ma np. pirenejski pies górski. Pożądany czarny pigment powiek. Uszy wysoko osadzone, stojące, proste, równoległe wobec siebie i skierowane ku przodowi, o kształcie długiego trójkąta, lekko zaokrąglonego na końcu. Nos czarny.

Owczarek biały szwajcarski występuje w dwóch odmianach szaty, podobnie jak owczarek niemiecki krótkowłosy i długowłosy:

  • Średnio długa (krótkowłosy) – dwuwarstwowa. Gęsty, prosty, twardy i przylegający włos okrywowy i obfity podszerstek. Na kufie, uszach i przedniej stronie kończyn włos najkrótszy, na szyi i tylnych stronach kończyn – nieco dłuższy niż na tułowiu. Twardy włos może być lekko falisty
  • Długa (długowłosy)– również dwuwarstwowa, z gęstym, przylegającym, twardym i prostym włosem okrywowym i obfitym podszerstkiem (jaki ma np. wspomniany pirenejski pies górski). Na kufie i przedniej stronie kończyn włos jak u odmiany o szacie średnio długiej, natomiast na szyi wyraźna kryza, na udach portki i obficie owłosiony ogon. Twardy włos może być nieznacznie falisty, ale nigdy nadmiernie długi.

Umaszczenie wyłącznie białe. Jakikolwiek miejscowy żółtawy nalot jest dużą wadą. Wysokość w kłębie i ciężar ciała psa: 58-66 cm, 30-40 kg. Suki odpowiednio: 53-61 cm, 25-35 kg. Osobniki typowe, o dobrych proporcjach, nawet jeżeli są nieco mniejsze lub większe, nie powinny być dyskwalifikowane.

Charakterystyka psychiki białego owczarka szwajcarskiego

Jest to pies żywy, czujny, bardzo inteligentny, wesoły i przyjacielski. Jego inteligencja i łatwość uczenia się jest taka sama, jak u owczarka niemieckiego. Jednak owczarek biały szwajcarski nie podlega obowiązkowi pracy i nie ma obowiązku szkolenia go w kierunku posłuszeństwa czy obrony. Niemniej, odpowiedzialny właściciel zawsze to zrobi, bowiem rasa ta ma genetyczne predyspozycje do układania się i bardzo lubi pracować z człowiekiem. Doskonale nadaje się na psa sportowego. Z łatwością przyswoi obedience, tropienie użytkowe, pracę pasterską i dogtrekking. Do agility i frisbee mniej się nadaje ze względu na spore gabaryty. Jest psem odpowiednim zarówno dla rodziny z dziećmi, jak i osoby samotnej.

Jeżeli chodzi o typową użytkowość, rasa ta dobrze się sprawdza w dogoterapii, w poszukiwaniach osób zaginionych lub pod ruinami (np. po trzęsieniu ziemi), w pracy węchowej jako pomocnik w służbach celnych (narkotyki, tytoń) lub jako przewodnik niewidomych. Czujność tego owczarka czyni go świetnym stróżem, głośno oznajmiającym pojawienie się nieproszonego gościa.

Szkolenie owczarka szwajcarskiego powinno być prowadzone w oparciu o pozytywną motywację, łagodnie, z zastosowaniem pochwał i nagród. Pies ten nie lubi przymusu ani krzyku, jego szkolenie nie może to być tresura. Niezbędna jest jednak jego wczesna socjalizacja i zapoznanie z różnymi okolicznościami i miejscami, aby nie stał się lękliwy i wycofany, gdyż wówczas może reagować ucieczką lub agresją ze strachu. Takie skutki może wywołać również, mimo socjalizacji, niewłaściwy sposób układania (tresura).

Owczarek biały szwajcarski – pielęgnacja, zdrowie, żywienie, hodowla

Jak dbać o kondycję i zdrowie „szwajcara”

Zabiegi pielęgnacyjne nie są skomplikowane, polegają na cotygodniowym dokładnym szczotkowaniu w celu usunięcia martwego podszerstka. W okresie linienia należy psa czesać codziennie, gdyż podszerstek wychodzi kępami. Szczególną uwagę trzeba zwracać u osobników długowłosych na miejsca za uszami i w pachwinach, gdzie czasem tworzą się kołtuny. Niewyczesywany podszerstek filcuje się i może spowodować stan zapalny skóry na skutek braku dostępu powietrza.

Kąpiel owczarka konieczna jest jedynie w razie wytarzania się w nieczystościach lub silnego zabłocenia. Do kąpieli należy używać szamponu przeznaczonego specjalnie dla psów białych, aby uniknąć ewentualnych zabarwień. Regularnie sprawdza się stan uzębienia, oczu i uszu, a także pazurów, które należy obcinać, jeżeli pies sam ich nie ściera.

Pies rasy owczarek biały szwajcarski siedzący w trawie, a także jego opis i hodowla

Biały owczarek szwajcarski jest psem zdrowym i odpornym na choroby. Niestety, po owczarku niemieckim ma skłonność do dysplazji stawów biodrowych i łokciowych. Regulamin Hodowli Psów Rasowych ZKwP nie wymaga w tej rasie prześwietleń dopuszczających do rozrodu, ale odpowiedzialny hodowca zawsze takie badania wykonuje.

Również po owczarkach niemieckich „szwajcary” mają skłonność do achalazji (rozszerzenia przełyku), zdarza się u nich także mielopatia degeneracyjna (Degenerative myelophaty, DM) – schorzenie układu nerwowego o nieznanym podłożu, prowadzącym do uwiądu rdzenia kręgowego i paraliżu kończyn tylnych. Są to jednak schorzenia rzadko występujące.

Należy pamiętać, jak w przypadku każdej innej rasy, o regularnym odrobaczaniu psa i szczepieniach ochronnych przeciwko wściekliźnie (corocznie) i pozostałym chorobom zakaźnym (co dwa lata).

Żywienie, zagadnienia hodowlane

Biały owczarek szwajcarski nie jest wybredny, ale też nie jest zbyt łakomy ani żarłoczny. Powinien być żywiony karmą suchą lub mokrą wysokiej jakości, pochodzącą od dobrego producenta. Koniecznie trzeba czytać opis składu na opakowaniu. Karmy gotowe zawierają wszystkie składniki odżywcze, witaminowe i mineralne, nie ma zatem potrzeby stosowania dodatkowych suplementów. Można psa żywić posiłkami przyrządzanymi w domu, ale wówczas konieczne jest podawanie preparatów witaminowych i mineralnych w ilościach zaleconych przez lekarza weterynarii. Szczenięta otrzymują posiłek 3-4 razy dziennie, psy dorosłe jedzą 2 razy dziennie.

„Szwajcar” w pełni dojrzewa po ukończeniu 2-2,5 roku i jest to odpowiednia pora na pierwsze szczenięta u suki. Oczywiście wcześniej musi ona otrzymać oceny wystawowe, kwalifikujące do hodowli. Warto ją też poddać prześwietleniu w kierunku dysplazji stawów biodrowych i łokciowych, mimo że nie jest to w tej rasie obowiązkowe. Badanie wykonuje się w wieku minimum 15 miesięcy. Warto temu samemu badaniu poddać również psa - samca, który ma być reproduktorem.

Jest to rasa stosunkowo droga – cena szczeniaka to około 2-3 tys. euro. Cena zależy od pochodzenia i tytułów pary rodzicielskiej, wkładu finansowego w odchowanie szczeniąt, znaczenie ma też charakter hodowli. Jeżeli urodzi się szczeniak z wadą, nieprzeszkadzającą w życiu, ale eliminującą z wystaw i hodowli (np. z przemieszczeniami kręgów ogonowych), może być sprzedany po cenie niższej, z adnotacją „egzemplarz niehodowlany” w metryce.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 0,0% czytelników artykuł okazał się być pomocny