Kliker – co to jest i jak go używać?

Kliker jest narzędziem treningowym, wydającym charakterystyczny dźwięk – klik. Jest to małe pudełeczko z blaszką lub przyciskiem. Kliknięcie służy do precyzyjnego zaznaczenia zachowania, nad którym pracujemy. Dzięki skojarzeniu klikera z nagrodą, pies chętnie powtarza te zachowania, które spowodowały kliknięcie - ponieważ zapowiada ono coś miłego. Trening z klikerem sprawia, że tresura przynosi zdecydowanie szybsze efekty, ponieważ dźwięk zapowiadający nagrodę jest unikalny (nie występuje w środowisku psa w innym kontekście niż szkolenie), dzięki czemu jest bardziej czytelny dla psa. Kliknięcie pada szybciej niż słowo dzięki czemu możemy zaznaczać zachowanie z większą precyzją, co bardzo ułatwia pracę.

Kliker nabiera dla psa znaczenia od momentu, gdy stworzymy skojarzenie kliknięcia i nadchodzącej nagrody – to podstawa dalszego treningu. Najłatwiej uzyskać ten efekt poprzez naukę skupiania się na przewodniku. Innym przykładem prostej, a jednocześnie umiejętności, której nauka pomoże utrwalić pozytywne skojarzenie klikera jest: targetowanie (dotykanie na komendę palca przewodnika, lub przedmiotu). Szkolenie klikerowe dla psa jest tak łatwo przyswajalną formą nauki, że już po kilku powtórzeniach pierwszego ćwiczenia pies, słysząc dźwięk klikera oczekuje spodziewanej nagrody. Tyle, słowem wstępu, a teraz krok po kroku przedstawiamy ćwiczenia.

Skupianie uwagi “na kliker”

Zaczynamy od przygotowań. Do tego ćwiczenia potrzebne będą: kliker, drobne i miękkie smakołyki, pies i jego człowiek.

Stajemy przed psem, kliker i smakołyki trzymając za plecami. Wypowiadamy imię psa, a gdy jego wzrok znajdzie się na twarzy przewodnika – zaznaczamy ten moment klikerem i wydajemy smakołyk. Powtarzamy kilka razy. Jeśli pies początkowo nie może się skupić po wypowiedzeniu imienia możemy mu pomóc cmokając lub wydając inny dźwięk, który przyciągnie jego uwagę. Udało się? To lecimy dalej.

Polecane karmy i akcesoria dla psów - sprawdź ceny!

Targetowanie “na kliker”

W tym ćwiczeniu oczekujemy od psa, że dotknie nosem wystawionego przed nim palca (może to być otwarta dłoń, lub wskaźnik z kulką, ale nam za przykład posłuży właśnie palec). Tak samo jak przy poprzednim ćwiczeniu potrzebujemy: smakolyki, kliker, psa i jego przewodnika.

Stajemy przed psem, kliker i smakołyki trzymając za plecami. Wyciągamy przed siebie rękę z klikerem, z wyprostowanym palcem wskazującym. Palec powinien się znaleźć na tyle blisko psiego nosa, żeby pies mógł go dotknąć, nie zmieniając pozycji ciała. Jak tylko pies dotknie palca nosem – naciskamy kliker i podajemy smakołyk. Następnie podkładamy pod to zachowanie komendę (np. “nos”, lub “tu”), którą będziemy wydawać pokazując psu palec. Sprawdź także ten artykuł o tresurze psa w domu krok po kroku.

Trening z klikerem – dlaczego to nie działa?

Szkolenie klikerowe jest proste, pod warunkiem, że przestrzegamy kilku podstawowych zasad:

Pies corgi podający łapkę właścicielowi podczas treningu z klikerem, a także działanie treningu z klikerem krok po kroku
  1. Kliknięcie zawsze oznacza nagrodę!
    Niekoniecznie musimy używać smakołyków. Możemy zaproponować psu zabawkę lub cokolwiek innego, czego pies w tym momencie bardzo chce.Jednak jeśli będziemy klikać “na pusto”, czyli nie zaoferujemy nagrody po kliknięciu - osłabimy pozytywne skojarzenie, na którym bazuje szkolenie klikerowe. Jeśli chcemy, żeby kliker miał dla psa znaczenie – pamiętamy o nagrodzie.
  2. Kliknięcie musi paść w odpowiednim momencie – zaletą klikera jest szybkość i precyzja zaznaczania zachowania, ale ta zaleta może obrócić się w wadę, jeśli klikamy za późno lub zbyt wcześnie. W takim wypadku pies może nie łączyć kliknięcia z konkretnym zachowaniem, a co za tym idzie – nie będzie rozumiał czego oczekujemy. Klikamy dokładnie w momencie, gdy pies zachowanie, które chcemy utrwalić.

Kliker działa na pewno, gdy przewodnik wie, jak go używać. Jeśli coś nie wychodzi, warto przeanalizować czy w nasz trening nie wkradł się błąd.

Szkolenie klikerowe dla psa a czasem – dla człowieka

Nie tylko nauka podstawowych komend zyskuje na skuteczności za sprawą klikera. Trening z klikerem bywa pomocny również w terapii zachowań problemowych oraz... w walce z kynofobią (kynofobia- lęk przed psami).

Pierwszym przykładem jest 1,5 roczny jagdterier, reagujący agresywnie na obce psy. W trakcie terapii wzmacniane było każde zachowanie jakie proponował pies, które nie było atakiem. Mogło to być odwrócenie głowy, powąchanie ziemi lub odejście. Każda dobra decyzja była zaznaczana kliknięciem, które w tym wypadku zapowiadało zabawę szarpakiem. Dla tego psa, pochwała znaczyła, że robi coś fajnego, ale to kliker jednoznacznie oznaczał szarpak w ręku opiekuna. Słysząc kliknięcie pies rezygnował z konfrontacji i zwracał się do opiekuna w poszukiwaniu zabawki.

Następnym przykładem jest 6-cio miesięczny goldendoodle, który przez brak odpowiedniej socjalizacji bał się wychodzić poza ogród. Wprowadzenie klikera pozwoliło stworzyć w psie przekonanie, że gdy zaczyna ćwiczyć z klikerem dzieją się same miłe rzeczy. Następnie to przekonanie wyszło wraz z psem poza ogród i z dnia na dzień było coraz lepiej.

Ostatni przykład to użycie klikera w terapii...ludzi. Konkretnie – ludzi, którzy boją się psów. Kynofobia, wbrew pozorom, nie jest rzadką przypadłością. Lęk przed psami jest najczęściej występujących fobii. Trening z użyciem klikera może się odbywać z zachowaniem akceptowalnej dla pacjenta odległości. Uzyskanie kontroli nad zachowaniem psa z jednoczesnym zachowaniem poczucia bezpieczeństwa okazało się bardzo skutecznym narzędziem terapeutycznym wspierającym leczenie lęku przed psami.

Autor: Zuzanna Kordzik

Behawiorystka i trener w The Weirdogs Training

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 98,3% czytelników artykuł okazał się być pomocny