Te zachowania psa świadczą o jego inteligencji. Widzisz je u swojego pupila?
Psy stały się ważnymi towarzyszami ludzi, a ich rola nie ogranicza się już tylko do pilnowania. Dzięki nawiązywaniu relacji z pupilami, coraz więcej osób zdaje sobie sprawę z ich inteligencji. To właśnie psia inteligencja stała się ważnym obszarem badań. Naukowcy i badacze zachowań zwierząt wyodrębniają codzienne psie zachowania, które świadczą o umiejętności uczenia się i adaptacji do otoczenia. Prezentujemy 5 psich zachowań, które naukowcy uważają za przejaw inteligencji.
- Ludzki komunikat – reakcja pupila
- Emocje związane z człowiekiem – psia empatia
- Obserwacja i umiejętność uczenia się
- Pies kontra rozwiązywanie problemów
- Umiejętność samodzielnego działania
Ludzki komunikat – reakcja pupila
Psy posiadają doskonały słuch, jednak nie tylko słyszą komendy, ale i są w stanie je zrozumieć. Wystarczy wprowadzenie odpowiedniego szkolenia. Zmotywowany do współpracy z człowiekiem pies na ogół bardzo szybko zaczyna rozumieć wysyłane przez człowieka komunikaty.
Co ciekawe, psy nie reagują tylko na komendy słowne. Wiele czworonogów doskonale odczytuje wskazania palcem, lekki ruch głowy opiekuna lub nawet subtelny gest na poziomie ruchów ciała. Badania wykazały, że gesty połączone z komendami słownymi pomagają pupilom szybciej zrozumieć intencje człowieka i dostosować się do jego oczekiwań.
Co równie ciekawe, badania naukowe udowodniły, ze psi mózg potrafi przetwarzać ludzkie słowa podobnie jak mózgi ludzi. W badaniach wykazano, że psie mózgi reagują inaczej na znane nazwy i słowa niż na losowe dźwięki. To prosty dowód na to, że pupil potrafi nie tylko reagować na ton głosu i wyuczoną komendę, ale i potrafi kojarzyć niektóre wypowiadane przez opiekunów słowa z konkretnym zajęciem (na przykład pies ożywia się na dźwięk słowa obiad lub spacer).
Emocje związane z człowiekiem – psia empatia
Większość psów radzi sobie nie tylko z odczytywaniem komend, ale i z odczytywaniem sygnałów emocjonalnych. Przywiązany do opiekuna pupil potrafi doskonale wywęszyć zmiany hormonalne ciała człowieka i skojarzyć je z konkretnymi emocjami.
W ten sposób pies potrafi rozpoznać nastrój opiekuna. Nie jest to tylko instynkt, ale forma inteligencji emocjonalnej, która pojawia się przez nawiązanie więzi. Psy nie tylko czują emocje ludzi, ale i potrafią je współodczuwać.
Psia empatia to kolejny ciekawy obszar badań naukowych. Okazuje się, że psy potrafią wykrywać ludzkie emocje, ale i na nie reagować. Dobrym przykładem jest moment, w którym opiekun zabiera psa do weterynarza i stresuje się na myśl o diagnozie. W tym samym czasie pupil również zaczyna zachowywać się niespokojnie, pomimo, że nie wie dokąd się wybiera. Jest to reakcja na podenerwowanie opiekuna, które wywołuje w psie niepokój.
Obserwacja i umiejętność uczenia się
Niektóre psy nie tylko uczą się komend od opiekuna, ale i potrafią uczyć się poprzez obserwacje otoczenia. Jest to kolejne widoczne zachowanie, które świadczy o psiej inteligencji. Doskonałym przykładem jest pies Rico, które potrafił zapamiętać nazwy ponad 200 różnych przedmiotów i wybierać je na komendą.
Przykład Rico nie jest odosobnionym przypadkiem. Wiele psów okazuje się bardzo dobrymi obserwatorami. Uczenie się przez obserwacje pozwala pupilowi zapamiętywać całe sekwencje zdań, rozpoznawać lokalizacje czy przewidywać zbliżające się wydarzenia (na przykład pies wie, że zaraz wyjdzie na spacer, ponieważ zauważył, że opiekun kieruje się w stronę szafki ze smyczą).
Psia umiejętność uczenia się przez obserwację jest cechą indywidualną. Niektóre psy radzą sobie z nią bardzo dobrze, inne zdają się mniej analizować otoczenie. Każdy pies może posiadać nieco inny poziom inteligencji, chęci do nauki oraz umiejętności dopasowania się do wymagań otoczenia.
Pies kontra rozwiązywanie problemów
Niektóre psy z wysokim ilorazem inteligencji potrafią być bardzo kreatywne w rozwiązywaniu problemów. Możemy to zaobserwować na przykładzie próby dostania się do smakołyka. Pies może w tym celu przesuwać przeszkody i działać w sposób, którego nie nauczył się od człowieka.
Psia pomysłowość w rozwiązywaniu problemów jest zaskakująca i można ją dodatkowo rozwijać. W ofercie sklepów zoologicznych pojawiło się już wiele zabawek edukacyjnych dla psów. Ich zadaniem jest rozwijanie umiejętności myślenia. Zabawki edukacyjne mogą posiadać różne poziomy trudności i na ogół stanowią dla psa przeszkodę, w której ukryte są smaczki. Pies musi przesuwać, poruszać lub przestawiać mechanizm zabawki, aby dostać się do nagrody.
Umiejętność rozwiązywania problemów na różne sposoby jest kolejnym zachowaniem, które można uznać za przejaw psiej inteligencji. Jednocześnie taką umiejętność można dodatkowo wzmacniać poprzez stymulację i zróżnicowanie psich zajęć.
Umiejętność samodzielnego działania
O psiej inteligencji świadczy też umiejętność dopasowania się do zmiennych warunków. Psy potrafią dopasowywać swoje zachowania adekwatnie do sytuacji, a czasem wręcz zaskakują swoją kreatywnością.
Dobrym przykładem jest omijanie przeszkód na drodze do osiągnięcia danego celu (na przykład przejścia w odpowiednie miejsce). Niektóre psy szkolone w ratownictwie potrafią dopasowywać zachowanie do indywidualnej sytuacji. W ten sposób stają się świetnymi ratownikami wodnymi i górskimi.
Adaptacyjne rozwiązania nie są typowe dla wszystkich psów i wymagają od pupila inteligencji oraz elastyczności umysłowej. Niektóre rasy psów są bardziej predysponowane do takich zachowań i przy odpowiednim szkoleniu mogą stać się zaskakująco kreatywnymi towarzyszami. Naukowcy i behawioryści opracowali też cały szereg badań na inteligencje psów. Dzięki nim każdy może choć w amatorski sposób przekonać się o poziomie sprawności intelektualnej swojego pupila.