Szkolenie, które trwa miesiącami. Efekt? Niezależność i bezpieczeństwo
Psy przewodnicy to wyjątkowi bohaterowie codzienności osób niewidomych. Dzięki swojej inteligencji, niezwykłym zdolnościom i specjalistycznemu szkoleniu są w stanie nie tylko bezpiecznie prowadzić swojego opiekuna przez miejskie ulice, ale również zwiększać jego komfort i samodzielność. Odkryj fascynujący świat psów przewodników i dowiedz się, co czyni je niezastąpionymi towarzyszami.
- Psy przewodniki: bezpieczeństwo i swoboda
- Rasy psów idealne na przewodników
- Kluczowe cechy psów przewodników dla niewidomych
- Jak szkoli się psa przewodnika dla niewidomych?
- "Jak psy przewodniki zmieniają życie niewidomych"
- Koszty i korzyści posiadania psa przewodnika
Psy przewodniki: bezpieczeństwo i swoboda
Psy przewodnicy w znaczny sposób zwiększają bezpieczeństwo oraz niezależność osób z problemami wzroku, ułatwiając ich codzienne życie w przestrzeni miejskiej. Potrafią wyszukać wolne miejsce w komunikacji publicznej, wskazać ławkę lub pomóc w omijaniu przeszkód na trasie. Dzięki specjalistycznemu szkoleniu eliminują naturalne, impulsywne zachowania, takie jak pogoń za ptakami czy szczekanie na inne psy, stając się niezastąpionymi towarzyszami i przewodnikami, często bardziej użytecznymi niż tradycyjna biała laska.
Psy te są szkolone do prowadzenia osoby niewidomej środkiem chodnika oraz wykonywania odpowiednich manewrów w stosownych momentach. Gdy natrafią na krawężnik lub schody, zatrzymują się, sygnalizując swojemu opiekunowi zbliżającą się przeszkodę. Codzienna praca wymaga od nich dużego zaangażowania, jednak dzięki ich umiejętnościom życie ich właścicieli staje się dużo prostsze i bardziej bezpieczne.
Co istotne, psy przewodnicy potrafią rozpoznawać przeszkody zarówno na poziomie podłoża, jak i na wysokości głowy, co jest niezwykle ważne dla bezpieczeństwa osób niewidomych. Umiejętność wskazywania przejść dla pieszych, ławek, przystanków czy wejść do budynków w dużym stopniu wspiera codzienną niezależność. Dodatkowo psy te są szkolone w tzw. „wyuczonym nieposłuszeństwie” – świadomie odmawiają wykonania polecenia, jeśli mogłoby to stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa opiekuna, zapewniając tym samym dodatkową ochronę.
Rasy psów idealne na przewodników
Rasy psów wybierane do pełnienia funkcji przewodników są dokładnie selekcjonowane głównie ze względu na temperament i łatwość w tresurze. Najczęściej używane to golden retrievery, labradory, pudle standardowe oraz owczarki niemieckie. Popularne są także mieszanki, takie jak hybrydy golden retrieverów i labradorów, które łączą najlepsze właściwości obu ras i świetnie sprawdzają się jako psy przewodniki.
Labrador retriever to obecnie najczęściej spotykana rasa wśród psów przewodników na świecie. Wyróżnia się odpowiednimi rozmiarami, krótką sierścią, którą łatwo utrzymać oraz dobrym zdrowiem. Ich łagodny charakter sprawia, że są doskonałymi kompanami dla osób z dysfunkcją wzroku.
Mieszanki takie jak Goldador (hybryda golden retrievera i labradora) oraz Labradoodle (połączenie labradora z pudlem) także zdobywają popularność. Goldadory łączą wrażliwość golden retrieverów z cierpliwością labradorów, natomiast Labradoodle charakteryzują się niższym ryzykiem alergii, co jest szczególnie istotne dla osób uczulonych na sierść.
Kluczowe cechy psów przewodników dla niewidomych
Psy, które mają pełnić funkcję przewodników dla osób niewidomych, muszą wyróżniać się stabilnym i zrównoważonym charakterem. Ich zachowanie powinno być przyjazne, pewne siebie oraz spokojne, co jest niezwykle istotne w stresujących sytuacjach. Już na wczesnych etapach życia, szczenięta wybrane do tej roli przechodzą testy temperamentu oraz badania zdrowotne, aby wyeliminować potencjalne problemy mogące utrudnić im przyszłe zadania.
Inteligencja jest kolejną kluczową cechą psów przewodników. Muszą szybko przyswajać komendy oraz być gotowe do realizacji złożonych zadań. Zdolność adaptacji do zmieniających się warunków jest niezbędna, aby pies mógł efektywnie wspierać swojego opiekuna w codziennym życiu.
Wysoka zdolność do szkolenia jest również bardzo ważna. Psy te nie tylko uczą się reagować na polecenia, ale także nawiązują silną więź z opiekunem. W celu stymulacji ich zdolności poznawczych stosuje się inteligentne zabawki, które wspierają rozwój umiejętności oraz zapewniają właściwą aktywność umysłową.
Ponadto, pies przewodnik musi mieć doskonale rozwinięty zmysł węchu i percepcję, co pozwala mu zauważać przeszkody oraz reagować na potencjalne zagrożenia. Wyostrzone zmysły są podstawą bezpieczeństwa i efektywności psa w roli przewodnika.
Jak szkoli się psa przewodnika dla niewidomych?
Proces szkolenia psa przewodnika dla osób niewidomych jest podzielony na dwie główne fazy, które są dostosowane do etapu życia psa. Pierwsza, podstawowa faza rozpoczyna się już od 7. tygodnia życia zwierzęcia i trwa aż do momentu, gdy pies osiągnie dojrzałość psychosomatyczną, czyli mniej więcej do 12-14 miesiąca. W tym okresie, z użyciem różnych narzędzi szkoleniowych, pies uczy się posłuszeństwa, załatwiania potrzeb na dworze, chodzenia na luźnej smyczy oraz ignorowania innych zwierząt i ludzi. Stopniowo zapoznaje się również z przestrzenią miejską i publiczną, co jest kluczowe dla jego przyszłych zadań.
W szóstym miesiącu życia pies podchodzi do pierwszego testu, który ocenia poziom zdobytych umiejętności i wyuczonych zachowań. Jest to wstępna ocena mająca na celu sprawdzenie, czy pies nadaje się do roli przewodnika. Kolejny test odbywa się w 12. miesiącu życia i ocenia jego dojrzałość psychosomatyczną. Po pozytywnym wyniku pies przechodzi do bardziej zaawansowanej, specjalistycznej fazy szkolenia.
Specjalistyczna faza trwa od 7 do 10 miesięcy i koncentruje się na nauce bardziej złożonych umiejętności. Trener początkowo pokazuje ćwiczenia, a następnie sprawdza ich zrozumienie przez psa. Ważnym elementem tej fazy jest praktyczne testowanie zdolności psa do prowadzenia osoby niewidomej, co odbywa się poprzez zakrycie oczu trenera opaską i symulowanie sytuacji, jakie pies będzie napotykał w przyszłej pracy.
"Jak psy przewodniki zmieniają życie niewidomych"
Trening psa przewodnika dla osób niewidomych to wieloetapowy proces, który polega na przyzwyczajeniu zwierzęcia do miejskiego otoczenia pełnego różnorodnych bodźców – dźwięków, zapachów i świateł. Podczas szkolenia pies uczy się ignorować elementy rozpraszające, nie reagować na środowisko i koncentrować się na zadaniu prowadzenia swojego właściciela. Zwierzę musi opanować szereg komend i zachowań, a także nawiązać silną więź z właścicielem, co jest kluczowe do skutecznej współpracy i wymaga zaangażowania obu stron.
W procesie szkolenia stosowane są różnorodne komendy, które ułatwiają codzienne życie osoby niewidomej. Komenda „do przodu” instruuje psa, aby prowadził właściciela do przodu, omijając przeszkody i innych ludzi. „Szukaj drzwi” pozwala odnaleźć drzwi wejściowe, natomiast „w lewo” i „w prawo” pomagają wskazać kierunek marszu. Komendy „pokaż schody w górę” i „pokaż schody w dół” uczą psa zatrzymywania się przy schodach, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa.
Inne istotne komendy to „pokaż przejście” – pies lokalizuje przejście dla pieszych i zatrzymuje się, oraz „prowadź do autobusu”, dzięki czemu zwierzę prowadzi właściciela do autobusu i pomaga mu wejść do środka. Komenda „pokaż miejsce siedzące” jest stosowana, gdy pies odnajduje wolne miejsce – może wówczas stanąć przy nim lub położyć na nim głowę. Te zdolności mają ogromne znaczenie dla samodzielności i wygody osób niewidomych w codziennym życiu.
Koszty i korzyści posiadania psa przewodnika
Myśląc o wydatkach związanych z posiadaniem psa przewodnika, warto być świadomym, że jego koszt może sięgać od 20 000 do 30 000 zł, co stanowi istotne zobowiązanie finansowe. Niemniej jednak, uwzględniając fakt, że pies przewodnik daje niezastąpioną pomoc w codziennym, bezpiecznym i niezależnym poruszaniu się osób niewidomych, taki wydatek można uznać za wartościową lokatę. Wysoki koszt wynika z długotrwałego, skomplikowanego i kosztownego procesu szkolenia, obejmującego wyspecjalizowane pomoce, treningi oraz płace dla trenerów.
Pies przewodnik to nie tylko asystent, ale również lojalny kompan osoby niewidomej, umożliwiający jej normalne życie. Po około 9 latach, gdy pies odchodzi na emeryturę, zazwyczaj zostaje pod opieką dotychczasowego opiekuna, aby utrzymać relację, lub znajduje nowy dom, gdzie odpoczywa jako zwierzę towarzyszące.
Psy przewodnicy, przygotowane do funkcjonowania w społeczeństwie, mają specjalne uprawnienia, które pozwalają im wchodzić do miejsc zazwyczaj niedostępnych dla zwierząt – restauracji, sklepów, środków transportu publicznego czy budynków administracyjnych. Aby korzystać z tych przywilejów, psy muszą mieć odpowiednie oznaczenia na obroży, uprzęży lub naszywkach, a ich opiekunowie powinni posiadać certyfikat potwierdzający status psa przewodnika oraz aktualne zaświadczenie weterynaryjne o szczepieniu przeciwko wściekliźnie.
Źródła:
- https://petbox.pl/pies-przewodnik-na-czym-polega-jego-praca-i-jakie-rasy-nadaja-sie-najlepiej/
- https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/rola-psa-przewodnika-w-zyciu-osoby-z-niepelnosprawnoscia-wzroku/
- https://www.maxizoo.pl/magazyn/pies/zachowanie/pies-przewodnik/