Wołasz psa spokojnie i przychodzi, krzyczysz – nagle „nie słyszy”
Psy są wiernymi towarzyszami ludzi i często okazują się zaskakująco inteligentne. Wobec tego niektórzy zastanawiają się, czy pies naprawdę potrafi rozpoznawać słowa? A może reaguje tylko na ton głosu i potrafi dopasować swoje zachowanie w oparciu o wcześniejsze doświadczenia? Nauka pokazuje, że prawda o psich umiejętnościach jest fascynująca, a zarazem potrafi zaskoczyć.
- Czy pies rozumie słowa?
- Jakie znaczenie dla psa ma ton głosu opiekuna?
- W jaki sposób psy uczą się znaczenia słów?
Czy pies rozumie słowa?
Tak, psy posiadają umiejętność rozpoznawania wielu wypowiadanych przez ludzi słów. Umiejętność ta różni się od tego, w jaki sposób rozumieją ją ludzie. Psy nie rozumieją gramatyki ani złożonych zdań. Potrafią natomiast przypisywać znaczenie konkretnym słowom.
Właśnie dzięki temu wiele psów świetnie radzi sobie z opanowywaniem codziennych komend typu „siad” czy „leżeć”. Im prostsze słowo przypisane do danej czynności, tym łatwiej psu ją skojarzyć. W ten sposób wyuczona komenda nie jest dla psa niezrozumiałym pojęciem, a sygnałem związanym z wykonaniem określonej czynności.
Niektóre psy są w stanie zapamiętać nawet kilkadziesiąt słow. Mogą to być komendy, nazwy zabawek, nazwy codziennych czynności, a nawet imiona innych towarzyszy. Dzięki temu pupil może świetnie radzić sobie w relacjach z ludźmi, a jego zdolności mogą być bardziej rozwinięte niż myślą domownicy. Idealnym przykładem jest przypadkowa nauka pojedynczych słów. Dla przykładu, niektóre psy same uczą się znaczenia takich słów jak „kolacja” l przybiegają do pozostałych domowników, choć nigdy nie były do tego szkolone.
Jakie znaczenie dla psa ma ton głosu opiekuna?
Psy dobrze radzą sobie z rozpoznawaniem niektórych, prostych słów, jednak duże znaczenie ma dla nich również ton głosu. To właśnie ton głosu opiekuna pomaga psu w zrozumieniu emocji i odpowiedniej reakcji.
Ton głosu opiekuna informuje pupila, kiedy człowiek jest zadowolony, spokojny, a kiedy zdenerwowany. Pies nie musi rozumieć całego kontekstu, jednak może idealnie rozpoznawać ludzkie emocje i reagować na nie zgodnie ze swoimi wcześniejszymi doświadczeniami. Dobrym przykładem jest sytuacja, gdy zdenerwowany człowiek przywołuje pupila, a ten zdaje się go nie słyszeć, pomimo, że świetnie zna komendę. Brak posłuszeństwa może wynikać z rozpoznania emocji człowieka i psiej chęci uniknięcia nieprzyjemnej sytuacji (na przykład szybkiego zapięcia na smycz i powrotu do domu).
Naukowcy potwierdzają, że psy nie tylko rozpoznają i analizują ton głosu opiekunów, ale i potrafią go przetwarzać razem ze znaczeniem konkretnych słów. Czasem oba komunikaty mogą być ze sobą sprzeczne (na przykład zdenerwowany człowiek próbuje uspokoić psa przed wizytą u weterynarza). W tym przypadku pupil może nie reagować na słowa.
W jaki sposób psy uczą się znaczenia słów?
Psy uczą się znaczenia słów poprzez doświadczenia i skojarzenia. Najlepszym przykładem jest nauka komend. Już młode szczeniaki potrafią bardzo szybko wyłapać pojedyncze komendy posłuszeństwa typu „siad” lub „podaj łapę”. W tym przypadku znaczenie ma powtarzalność i skojarzenie konkretnego słowa z czynnością, a następnie z nagrodą.
Dzięki powtarzalności, pupil zaczyna łączyć konkretne słowo z daną czynnością. Jeśli zostanie dodatkowo nagrodzony za dane zachowanie (na przykład za wykonanie zadania), szybko skojarzy, jaka reakcja jest dla niego opłacalna.
Najważniejsze jest konsekwentne używanie jednego słowa przypisanego dla danej komendy. Jeśli będziemy przywoływać psa na różne sposoby lub pełnymi zdaniami, wprowadzimy chaos w komunikacji. Psy nie rozumieją tłumaczenia, a najlepsze efekty w komunikacji osiągniemy poprzez kojarzenie pojedynczych, niezmiennych słów, które będą przypisane do danej reakcji lub sytuacji.