Odsłaniasz zęby w uśmiechu, a on widzi w tym groźbę. Prawda o tym, jak twój kot naprawdę odbiera ludzką mimikę

Dla ludzi uśmiech jest najbardziej uniwersalnym sygnałem sympatii, jednak w świecie zwierząt pokazywanie zębów bywa interpretowane zupełnie inaczej. Naukowcy z zakresu etologii i psychologii porównawczej postanowili zbadać, jak koty odbierają ludzką ekspresję twarzy i czy w ich języku uśmiech nie wygląda przypadkiem inaczej.
Przyjazny gest?
Badania opublikowane w czasopiśmie „Animal Cognition” przez zespół dr Karen Dawson wykazały, że koty potrafią odczytywać ekspresję emocjonalną ludzkiej twarzy, ale robią to w sposób dostosowany do swojego gatunku. Szeroki uśmiech z odsłoniętymi zębami nie zawsze jest przez nie interpretowany jako sygnał życzliwości. W języku ciała wielu ssaków pokazywanie uzębienia bywa manifestacją groźby lub dominacji, dlatego koty mogą nie reagować na ludzki uśmiech entuzjazmem.
Zamiast tego skupiają się przede wszystkim na innych elementach naszej twarzy, takich jak mrużenie oczu czy napięcie mięśni wokół ust. Badacze zauważyli, że reagują znacznie bardziej pozytywnie i chętniej wchodzą w interakcję, gdy człowiek prezentuje stonowaną, zrelaksowaną mimikę. Tradycyjny uśmiech może być dla kota neutralny, o ile towarzyszy mu spokojny głos i brak gwałtownych ruchów.
Mrużenie oczu, czyli prawdziwy koci uśmiech
Badanie przeprowadzone w 2020 roku przez naukowców z uniwersytetów w Sussex i Portsmouth pod kierunkiem prof. Karen McComb opisało odpowiednik uśmiechu w kociej komunikacji. Okazało się, że jest nim tzw. powolne mruganie (slow blink). Eksperci potwierdzili eksperymentalnie, że wolne mrużenie powiek pomaga zdobyć zaufanie czworonoga.
W trakcie testów naukowcy wykazali, że koty znacznie chętniej odpowiadają powolnym mruganiem do ludzi (zarówno swoich opiekunów, jak i obcych), którzy pierwsi wykonają ten gest. Co więcej, po odebraniu takiego komunikatu ze strony człowieka, zwierzęta z większym entuzjazmem podchodziły do wyciągniętej dłoni. To właśnie delikatne mrużenie oczu – a nie odsłanianie zębów – jest dla nich zapewnieniem o braku złych intencji.
