Twój pies może być lewołapny – i to zdradza więcej, niż myślisz
Czy kiedykolwiek myślałeś, dlaczego Twój pies preferuje podawanie lewej łapy? Albo dlaczego papuga zawsze sięga po jedzenie prawą nogą? Okazuje się, że podobnie jak u ludzi, również w królestwie zwierząt istnieje coś na kształt lewo- i praworęczności, czyli tzw. lateralizacja. To interesujące zjawisko nie jest tylko ciekawostką – ma głębokie biologiczne i psychologiczne podstawy oraz może oddziaływać na zachowanie, emocje i umiejętności zwierząt.
- Lateralizacja u ludzi i zwierząt: fascynujące obserwacje
- Lateralizacja i jej wpływ na zachowanie zwierząt
- Jak sprawdzić, którą łapą dominuje twój pupil?
Lateralizacja u ludzi i zwierząt: fascynujące obserwacje
Lateralizacja oznacza przewagę jednej części ciała nad drugą, wynikającą z różnic w funkcjonowaniu półkul mózgowych. U ludzi przejawia się to zazwyczaj jako prawo- lub leworęczność. Jednak to zjawisko dotyczy również wielu innych gatunków – od ssaków, przez ptaki, po płazy i ryby.
Badania wskazują, że psy i koty mogą mieć preferencję do używania jednej łapy, np. podczas sięgania po smakołyk czy zabawkę. Co interesujące, u psów płci męskiej częściej przeważa lewa łapa, natomiast u samic – prawa. Równie fascynujące obserwacje poczyniono wśród papug. Ptaki te często używają jednej, dominującej nogi do chwytania jedzenia. W niektórych gatunkach nawet 70% osobników woli używać lewej nogi!
Lateralizacja i jej wpływ na zachowanie zwierząt
Lateralizacja jest powiązana z funkcjonowaniem mózgu. Upraszczając: lewa półkula częściej zarządza prawą stroną ciała, analizą, mową (u ludzi) oraz logicznym myśleniem. Prawa półkula natomiast odpowiada za emocje, kreatywność, orientację przestrzenną oraz lewą część ciała.
U zwierząt również występują półkule mózgowe z różnymi specjalizacjami. Przewaga jednej z nich wpływa na preferencje w używaniu konkretnej łapy, oka, ucha, a nawet kierunku obrotu. Czy ma to jakiekolwiek praktyczne znaczenie? Okazuje się, że tak! Badania wskazują, że lateralizacja może mieć związek z temperamentem. Na przykład psy lewołapne mogą być bardziej reaktywne i podatne na stres. Psy korzystające częściej z prawej łapy przejawiają zachowania towarzyskie i szybciej przyswajają nowe zadania.
Jak sprawdzić, którą łapą dominuje twój pupil?
Oto kilka nieskomplikowanych prób: daj psu lub kotu przysmak w zabawce – obserwuj, którą łapą trzyma przedmiot, a którą próbuje wyjąć smakołyk. Poproś o podanie łapy parę razy – zanotuj, którą czworonóg wybiera częściej. Istotne jest, by przeprowadzić próby wielokrotnie i w różnych sytuacjach – dopiero wtedy możesz mówić o rzeczywistej preferencji.
Zwierzęta z problemami neurologicznymi mogą mieć zaburzoną lateralizację. Obserwacja dominującej strony może pomóc w diagnozie niektórych problemów zdrowotnych lub behawioralnych. Ponadto znajomość „lepszej łapy” pupila może ułatwić naukę sztuczek, aportowania lub obsługi zabawek logicznych.